Anıtkabir Gezi Rehberi

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı olan Mustafa Kemal Atatürk’ün anıt mezarı Anıttepe’de (Rasattepe) bulunur. Anıtkabir’i her yıl yüz binlerce yerli ve yabancı turist ziyaret etmektedir.

Barış Parkı

Anıtkabir, Anıt Bloğu ve Barış Parkı’ndan oluşur. Atatürk’ün “Yurtta Sulh, Cihanda Sulh” ilkesinden yola çıkılarak yapılan Barış Parkı’nda, dünyanın pek çok ülkesinden ve ülkemizin çeşitli bölgelerinden getirilen 48.500 bitki ve ağaç türü bulunuyor.

Anıt Bloku

Anıtkabir’in ikonik simgelerinden Anıt Blok; Aslanlı Yol, Mozole ve Tören Meydanı’ndan oluşur.

Aslanlı Yol

Tandoğan kapısından girildiğinde Anıtkabir’in sembolü haline gelen Aslanlı Yol’un başındaki 26 basamaklı merdivenlere ulaşılır. Merdivenlerin her iki yanında İstiklal ve Hürriyet Kulesi bulunur. 262 metre uzunluğundaki yolda yürürken toplam 24 adet oturan aslan heykeli göreceksiniz. Hititlerin sanat anlayışı ile yapılan kuvvet ve sükuneti temsil eden heykellerin sayılarının 24 olmasının nedeni ise 24 Oğuz boyunu temsil ediyor olmaları. Aslanlı Yol’da şaşırabileceğiniz bir diğer özellik ise taşların birbirine simetrik olması için aralarında 5 santimlik çim boşluğu bırakılarak dizilmesi. Bunun nedeni ise dikkat çekmek ve yola odaklanarak Ata’nın huzuruna başımız öne eğik olarak çıkmamız.

Anıtkabir Aslanlı Yol
Oğuz boyunu temsil eden 24 Aslan Heykeli

Mozole

Mozole, Anıtkabir’in en önemli bölümlerinden biri. Hitabet kürsüsü ise mozoleye çıkan merdivenin ortasında bulunuyor. Kürsünün tören cephesinde Atatürk’ün “Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir.” sözü, sol kısımda Atatürk’ün gençliğe hitabı, sağda ise taş kabartmaların üzerine altın yaldızlarla yazılı Cumhuriyet’in 10. yıl dönümüne dair nutuk yer alıyor.

Tören Alanı (Meydanı)

Aslanlı Yol’un sonunda bulunan 15.000 kişi kapasiteli Tören Meydanı’nın zemini sarı, siyah, kırmızı ve beyaz renklerde taşlarla döşenmiş olup 373 adet halı ve kilim deseni bulunmaktadır. Bayrak direğinin olduğu bölümde bulunan merdivenler kullanılarak da Tören Alanı’na çıkılabilir.

Anıtkabir’de 10 Adet Kule Bulunur

Anıtkabir’de 10 adet kule bulunur. Anıtkabir’de bulunan kuleler Türk milletinin ve Türkiye Cumhuriyeti’nin var olmasında önemli bir etkiye sahip olan kavramlarla adlandırılır. Mehmetçik Kulesi, Hürriyet Kulesi, Zafer Kulesi, Cumhuriyet Kulesi, Barış Kulesi, 23 Nisan Kulesi, Misak-ı Milli Kulesi, Müdafaa-i Hukuk kulesi şeklinde isimlendirilmiştir.

İstiklal Kulesi

Girişte sağda bulunan kule olan İstiklal Kulesi’nin içinde kılıç tutan bir genç ve bir kartal kabartması bulunur. Hürriyeti ve özgürlüğü savunan Türk Ulusu’nu temsil eden genç ve gücü sembolize eden kartal.

Hürriyet Kulesi

Aslanlı Yol’un solunda bulunan Hürriyet Kulesi’nde pek çok sembol ve kabartma bulunuyor. Bunlardan biri de elinde kağıt olan melek figürü ve şaha kalkmış at. Melek figürü bağımsızlığın kutsal olduğunu ifade ederken elindeki kağıt “Hürriyet Beyannamesi”ni simgeliyor. Şaha kalkan at ise bağımsızlık ve hürriyeti vurguluyor.

Mehmetçik Kulesi

Aslanlı Yol’un sonunda yer alan Mehmetçik Kulesi’nde satılan Milli Mücadele ve Anıtkabir ile ilgili kitaplara göz atabilirsiniz. Cepheye giden askerin evden ayrılışını anlatan Mehmetçik Kulesi’nde Atatürk’ün özlü sözlerini de görebilirsiniz.

Kadın Heykel Grubu

Üç kadından oluşan heykel grubu, Türk kadınlarının Atatürk’ün vefatına duyduğu derin üzüntüyü ele alıyor. Ulusal giysiler giyen kadınlardan ikisi ülkemizin bereketli topraklarını sembolize eden kalın bir çelenk tutuyor. Ortadaki kadın ise eliyle yüzünü kapatarak ağlarken, sağdaki kadının elinde Allah’ın rahmetinin toplandığı bir kap bulunuyor.

Anıtkabir Üç Kadın Heykeli
Üç Kadın Heykeli

Erkek Heykel Grubu

Erkek Heykel Grubu, Türk erkeklerinin Atatürk’ün vefatına duydukları büyük acıyı sembolize ediyor ve üç erkek heykelinden oluşuyor. Sağda bulunan heykel, başında miğferi, sırtında kaputu ile dik duruşlu rütbesiz bir asker ve Türk ordusunu temsil ediyor. Ortada ve diğerlerine göre biraz daha geride duran heykel, başında çok eskiden giyilen yün başlık, sol elinde ise uzun bir sopa bulunuyor. Türk halkını temsil ediyor. Sağdaki heykel ise Türk aydınlarını temsil ediyor olup, sol elinde kitap tutan genç bir adam şeklinde yapılmış. Bunun sebebi ise Atatürk’ün Cumhuriyet’i Türk gençliğine emanet etmesidir.

Anıtkabir Üç Erkek Heykeli
Üç Erkek Heykeli

Zafer Kulesi

Türk ulusunun tarih boyunca kazandığı zaferler, uygarlık başarıları ve ustaca izlediği politika sayesinde pek çok devlet kuruldu. Tüm bu zaferleri temsilen yapılan Zafer Kulesi’nde hiçbir kabartma bulunmuyor. Anıtkabir’deki kulelere kabartma hazırlanması için bir yarışma yapılmış fakat Türk zaferlerini temsil edebilecek kadar derin ve anlamlı bir eser bulunamamıştır. Bu sebeple kulenin içinde Atatürk’ün birkaç özlü sözü ve tarihteki bazı zaferlerimizin yılı yazıyor. Atatürk’ün tabutunu Sarayburnu’na getiren top arabasını da Zafer Kulesi’nin içinde görebilirsiniz.

Anıtkabir Zafer Kulesi
İçinde hiçbir kabartma bulunmayan Zafer Kulesi’nde, Atatürk’ün özlü sözleri yazılı.

Barış Kulesi

Barış Kulesi’nin iç duvarında Atatürk’ün “Yurtta Barış, Dünyada Barış” ilkesinin önemini vurgulayan bir kabartma yer alıyor. Sanatçı Nusret Suman’ın eseri olan bu kabartmada köylüleri ve Türk ordusunu simgeleyen asker figürü bulunuyor. Köylüleri korurken resmedilen figür ile Türk ordusunun sağladığı huzur ve güven ortamına vurgu yapılmış. Kulede yer alan barış ile ilgili sözler ise şunlar:

“Dünya vatandaşları kıskançlık, açgözlülük ve kinden uzaklaşacak şekilde terbiye edilmelidir.” (1935)

“Ulusun hayatı tehlikeyle karşı karşıya kalmadıkça savaş bir cinayettir.”

“Yurtta Barış, Cihanda Barış.”

23 Nisan Kulesi

23 Nisan 1920’de TBMM’nin açılışını temsil eden 23 Nisan Kulesi’ndeki kabartmada bir kadın figürü bulunuyor. Kadının bir elinde 23 Nisan 1920 yazılı bir kağıt, diğer elinde ise TBMM’nin açılışını simgeleyen bir anahtar bulunuyor. Kulenin iç kısmında Atatürk’ün kullandığı otomobillerden iki tanesi sergileniyor.

Meclisin açılışıyla ilgili Atatürk’ün önemli sözlerine de yer verilmiştir:

“Bir tek karar vardı: O da ulusal egemenliğe dayalı, hiçbir koşula bağlı olmayan bağımsız, yeni bir Türk Devleti kurmak.”

“Bizim bakış açılarımız kuvvetin, gücün, egemenliğin, yönetimin doğrudan doğruya halka verilmesidir, halkın elinde bulundurulmasıdır.”

“Türkiye Devleti’nin tek ve gerçek temsilcisi yalnız ve ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir.”

İsmet İnönü Lahdi

Kurtuluş Savaşı’nın Batı Cephesi komutanı ve Mustafa Kemal Atatürk’ün en yakın silah arkadaşı olan İsmet İnönü, 25 Aralık 1973’te vefat etti. İkinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün lahdi Barış ve Zafer kulelerinin arasındaki galeride, mezar odası ise alt katta bulunur.

Anıtkabir İsmet İnönü lahdi
Barış Kulesi ve Zafer Kulesi’nin ortasında 2. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün lahdi bulunur.

Misak-ı Milli Kulesi

Birlik ve beraberliğin sembolize edildiği kabartmaların yer aldığı Misak-ı Milli Kulesi’nde Nusret Suman’ın eseri olan bir kılıç kabzası üstünde dört elin bulunduğu kabartma yer alıyor. Bu kabartma Türk ordusu ve halkının vatanı kurtarmak için verdiği millet andını ifade ediyor. Duvarlarda yer alan Atatürk’ün özlü sözleri ise şunlar:

“Kurtuluşumuzun genel kuralı olan ulusal andı tarih safhasına yazan ulusun demir elidir.”

“Ulusal benliği bulamayan uluslar başka ulusların avıdır.”

“Ulusal sınırlarımız içinde özgür ve bağımsız yaşamak istiyoruz.”

Bayrak Direği ve Kaidesi

33.5 metre uzunluğundaki bayrak direği, Amerika’da yaşayan Türk asıllı Nazmi Cemal’in Anıtkabir’e hediyesidir. 4 metresi kaidenin altında kalan direğin 29,5 metresi görülebiliyor. Üzerinde zeytin dalı, miğfer, meşale, meşe dalı ve kılıç bulunan bayrak direği, Avrupa’daki tek parça çelik bayrak direklerinin en yükseği konumunda aynı zamanda.

Anıtkabir Atatürk Müzesi

21 Haziran 1960 tarihinde açılan Anıtkabir Atatürk Müzesi’nde Atatürk’ün dondurulmuş köpeğinden parfüm şişelerine, bastonlarından kahve takımlarına kadar pek çok anlamlı eser görebilirsiniz. Değerli taşlarla süslenmiş kılıçları, madalyaları, hem baston hem tüfek olarak kullanılabilen özel silahı ve pek çok devlet adamının gönderdiği hediyelerin de bulunduğu müzede yalnızca bir mercekle bakıldığında okunabilen mini bir Kuran da dikkat çekiyor.

Sanat Galerisi

Okumayı çok seven Atatürk’ün özel kitaplığının bulunduğu bu bölümde, yabancı devlet adamları ile Atatürk’ü bir arada tasvir eden yağlı boya tablolarını görebilirsiniz. Bu bölümde Türk ve İslam tarihi, bilim ve teknik, edebiyat ve sosyal bilimler gibi pek çok konuda; Osmanlıca, Almanca, Arapça, Fransızca ve Farsça gibi pek çok dilde toplam 3 bin 118 kitap sergileniyor. Atatürk’ün kendi el yazısıyla notlar yazdığı ve altını çizdiği cümleleri de görebilirsiniz. Sanat galerisinde ayrıca; Atatürk, Anıtkabir ve Milli Mücadele konularında belgesel film gösterimlerinin bulunduğu bir sinevizyon da yer alıyor.

Anıtkabir mozole bölümü
Anıtkabir’in en önemli bölümlerinden biri de mozole.

Müdafaa-i Hukuk Kulesi

Kulenin duvarında bulunan ve Nusret Suman’ın eseri olan kabartmada bir elinde kılıç varken diğeriyle düşmana “Dur!” diyen erkek figür tasvir ediliyor. Müdafaa-i Hukuk Kulesi’nin içerisinde Atatürk ve Milli Mücadele konulu sergilerinyanı sıra Atatürk’ün öğrenim gördüğü Harbiye Mektebi’nin maketi de bulunuyor.

Duvarlarda Atatürk’ün Müdaafa-i Hukuk konusunda söylediği şu sözler yer alıyor:

“Ulusal gücü etken ve ulusal iradeyi egemen kılmak esastır.”

“Tarih; bir ulusun kanını, hakkını, varlığını hiçbir zaman inkâr edemez.”

“Türk ulusunun kalbinden, vicdanından doğan ve onu esinlendiren en esaslı, en belirgin istek ve iman belli olmuştu: Kurtuluş.”

“Ulus bundan sonra hayatına, bağımsızlığına ve bütün varlığına şahsen kendisi sahip çıkacaktır.”

Cumhuriyet Kulesi

Sivas, Erzurum Kongre binaları, TBMM binasının ve Atatürk’ün öğrenim gördüğü Manastır Askeri İdadisi maketlerinin bulunduğu Cumhuriyet Kulesi’nin duvarlarında Atatürk’ün Cumhuriyetle ilgili sözü yer alıyor.

“En büyük gücümüz, en güvenilir dayanağımız, ulusal egemenliğimizi kavramış ve onu eylemli olarak halkın eline vermiş ve halkın elinde tutabileceğimizi gerçekten kanıtlamış olduğumuzdur.”

İnkılap Kulesi

Müzenin devamında yer alan İnkılap Kulesi’nin içerisinde Nusret Suman’ın eserlerinden bir kabartma yer alıyor. Kabartmada sönmek üzere olan meşaleyi tutan bir el (Osmanlı İmparatorluğu’nun son yılları) ve ışıklar saçan güçlü bir el (Türkiye Cumhuriyeti) bulunuyor. Sade ama derin anlamlar içeren bu kabartmanın yanı sıra kulede bir giysi bölümü de mevcut. Atatürk’ün giydiği yelekler, takım elbiseler ve fularların sergilendiği bu bölümde Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen’in yaptığı gerçek boyutta bir Atatürk heykeli de yer alıyor. Kulenin duvarlarında ise inkılapla ilgili Atatürk’ün sözleri yazıyor:

“Biz ilhamlarımızı gökten ve bilinmeyen alemden değil, doğrudan doğruya hayattan almış bulunuyoruz.”

“Bir toplum aynı amaca bütün kadınları ve erkekleriyle beraber yürümezse ilerlemesine, uygarlaşmasına teknik imkân ve bilimsel ihtimal yoktur.”

Şeref Holü

Şeref Holü, Atatürk’ün mozolesine giden yol olup, ülkenin çeşitli yerlerinden getirilen mermerlerle dekore edilmiş. Bronz kapılardan girilen holde tam karşıda geniş bir pencere bulunuyor. Pencerenin bulunduğu bölümde 40 ton ağırlığında olan Atatürk’ün sembolik lahdi bulunuyor.

Adana ve Hatay’dan getirilen mermerlerle zemini, Afyon ve Bilecik’ten getirilen mermerlerle ise duvarları döşenen şeref holünün sağ bölümde Atatürk’ün Türk ordusuna verdiği son mesaj, solda ise İkinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün Atatürk’ün vefatı nedeniyle yayınladığı mesaj yer alıyor.

Mezar Odası

Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi olarak kullanılan, Cumhuriyet tarihi ile ilgili detaylı fotoğraf ve bilgilerin paylaşıldığı koridordan geçerek müzenin tam ortasında bulunan mezar, Selçuklu ve Osmanlı mimarisinde dizayn edilen sekizgen planlı odada bulunuyor. 10 Kasım 1938’de vefat eden Mustafa Kemal Atatürk’ün naaşı burada bulunuyor. Büyük bir bronz kapının arkasında yer alan Mustafa Kemal Atatürk’ün naaşı, mozolenin zemin katında olup, doğrudan toprağa kazılmış bir mezarda yer alıyor.

Mezar odasında kıble yönünde kırmızı mermer sanduka bulunuyor, sandukanın etrafında ise bütün illerden ve Kıbrıs’tan getirilen toprakların konulduğu pirinç vazolar yer alıyor. “Ben de bir gün öleceğim. Aziz milletim beni nereye isterlerse defnedebilirler. Fakat ben karşımda sadece her daim dalgalanan şanlı Türk bayrağı görmek isterim.” diyen Atatürk’ün vasiyetiyle mezarının karşısına Türk bayrakları konulmuş olup, bronz kapıda bulunan Atatürk kabartması, tam karşısında yer alan pencereden direkt Ankara Kalesi’ni ve burada dalgalanan Türk bayrağını görecek şekilde ayarlanmıştır.

Yorum yapın