Mustafa Kemal Atatürk Gazi Mustafa Kemal Atatürk

Gazi Mustafa Kemal Atatürk

-

İlber Ortaylı’nın Mustafa Kemal Atatürk hakkında yazdığı biyografi türünde bir kitaptır. Günümüzde bazı kesimlerin tarihi gerçekleri bulandırdığı konuları ünlü tarihçi İlber Ortaylı dönemin şartları çerçevesinde cevaplamaya çalışmıştır. Kıymetli eseri oluştururken başta yerli ve yabancı kaynaklar (makale, dergi, hatıra) taranmış ayrıca 1960 yılında hayatta olan 1’nci Dünya savaşında Gazi olan kahramanların konuşmaları da kitapta yer almıştır.

Kitap Hakkında

Kitabın önsözünde Mustafa Kemal Atatürk’ün askeri yaşantısını bir kenara bırakarak siyasete atılmasının büyük bir erdem olduğunu vurgulamıştır. Üniformasını çıkarmadan önce askeri alanda ve siyasi yaşantısında ileri görüşlülüğü, muhakeme yeteneği ve devlet adamlığı yeteneklerinin doğru kararlarlar almasında etkili olduğu özellikle belirtilmiştir.

Sekiz bölümden oluşan kitapta 1880’li yılları modern dünyanın isteklerini kavrayan, Birinci Dünya Savaşı’nda bu yetenekleri tecrübe eden nesil olarak değerlendirmiştir. Mustafa Kemal Atatürk’ün anne-baba soy ağacı, kütüğü, doğumu hakkında bilgilere yer verilmiştir. Küçük yaştan itibaren asker olmak isteyen Atatürk’ün askeri öğrencilik eğitimi de anlatılmıştır.

Kurmay Subayların coğrafya, matematik, yabancı dil bilmesinin gerekliliği ve farklı yeteneklerinin olduğu mutlaka yabancı dil bildiği ifade edilmiştir. Üstsubay kategorisindeki yarbay, albayların savaş tecrübesinin bulunması genç kuşaklara tecrübe aktarımı sağlamaktadır. Kalifiye bir subay olan Enver Paşa resim yeteneği olduğu gibi Fransızca, Almanca, Rusça, Farsça bilmektedir.

Mustafa Kemal ilk savaş tecrübesi olan Trablusgarp’a sahte kimlikle Gazeteci Şerif olarak gitmiştir. Atatürk notlarında Balkan savaşında kaybedilen toprakları tekrar bize geri dönecektir notu ile belirtmiştir. Alman askerlerinin Türk ordusunun iç işlerine karışmasından ve İttihat Terakki üyelerinin arasının açık olmasından memnuniyetsizlik duyan Atatürk Sofya Askeri Ataşesi olarak atanmıştır. Birinci Dünya Savaşı esnasında Çanakkale Savaşında göstermiş olduğu kahramanlık ile Kurtuluş savaşının başına geçmiştir.

18 Mart Deniz Zaferi ile ‘Çanakkale’nin Geçilemeyeceği’ kara savaşlarında elde edilen başarılarla tescil edilmiştir. Atatürk, Arap Dünyası hakkında tecrübelerini Yıldırım Orduları grup komutanı iken kazanmıştır.

Milli Mücadele Ruhu

19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkan Atatürk Milli Mücadeleyi başlatmıştır. Anadolu’nun çeşitli yerinde kongre, toplantı, görüşmeler gerçekleştirilmiş nihayetinde 23 Nisan 1920‘de Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılmasıyla Ankara Milli Mücadelenin merkezi haline gelmiştir. Kurtuluş savaşına hazırlık kapsamında düzenli orduya geçilmiştir.

İnönü muharebelerinin kazanılması savaşma azmi ve gücü açısından millete moral vermiştir. Kütahya-Eskişehir muharebelerinin olumsuz seyri neticesinde yeni bir strateji belirlemek maksadıyla ordumuz geri çekilerek bozguna uğramamıştır. İstanbul Hükümetince hakkında yakalama ve idam kararı verilen Mustafa Kemal Atatürk Sakarya Meydan Muhaberesinden zaferle çıkarak güçlü bir komutan olduğunu kanıtlamıştır.

TBMM tarafından Atatürk’e Gazi ünvanı ve Mareşal rütbesi verilmiştir. 26 Ağustos 1922’de başlayan taarruz 30 Ağustos zaferiyle Türk topraklarının kaderine terk edilemeyeceğini tüm dünyaya göstermiştir.

Saltanatın kaldırılması ve Cumhuriyetin İlanına giden süreç ele alınmıştır. Abdülmecit efendinin entellektüel yaşantısı bağnazların halife modeline uymamaktadır.

Lozan antlaşmasının zafer mi? mağlubiyet mi? olduğunu irdeleyen yazar parçalanması kesin olan Osmanlı Devletinin Cumhuriyet yönetim şeklini istemediğinin altını çizmiştir. Milli mücadele ruhunun yurdu parçalamak isteyen devletlere karşı galip gelmesi neticesinde 286 delegenin 158‘i Cumhuriyet’e evet demiş geri kalanlar ise çekimser oy kullanmıştır.

Rauf Orbay’ın Sürgün Edilmesi

Atatürk ilke ve inkılaplarıda kitapta değerlendirilmiştir. Kadın haklarına özel önem veren Atatürk sayesinde kızlarımız ilk kez 1923 yılında Tıp Fakültesine girmişlerdir. Harf inkılabı sayesinde okuma-yazmada ortaya çıkan imla hatalarının önüne geçilmiş oldu. Saltanatın kaldırılmasına en sert tepkiyi veren Rauf Orbay Osmanlı Mebusan Meclisine katılmış daha sonra İngilizler tarafından tutuklanarak Malta adasına sürgün edilmiştir. İlber Ortaylı, Atatürk’ün yol arkadaşları ile fikir ayrılığına düşmesinin olağan bir durum olduğunu belirtmiştir.

Rauf Orbay

Atatürk’ün hiç bir işi şansa bırakmadığı mutlaka kendisinin yönlendirdiğine değinen yazar Büyük Adam Atatürk başlığı altında fiziksel, kişisel özelliklerinden bahsetmiştir.

Yazar Türk Milliyetçisi Atatürk’ü reformcu, evrensel-barışçı, az yiyen ve uyuyan, şık giyinmeyi bilen, düzgün diksiyonu olan, çok kitap okuyan ve tarihin seyrini değiştiren bir lider olarak tanımlamaktadır.

Sonuç olarak, son dönemde Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu Atatürk hakkında yazılan en kapsamlı ve detaylı bir kitap olduğunu söyleyebiliriz. Yazar bölümlerin sonunda daha detaylı bilgi sahibi olmak isteyen okurlar için kitap tavsiyesinde bulunmuştur.

Türk tarihinin değerlerine ve kurucularına tehditkar bir dille saldırmanın hiçbir amaca hizmet etmediğini ve itibarsızlaşma çabalarının Türk toplumu nezdinde itibar bulmadığını ifade etmiştir.

Cevap Yaz

Please enter your comment!
Please enter your name here

Bu Yazılarda İlgi ÇekiciTavsiye
Mutlaka Okumalısın